zwiastun wystawy
„Kunszt i fach. Kraków rzemieślników”
Muzeum Krakowa · obejrzyj na YouTube
Kraków – ostoją polskości
Temat XX edycji
Motyw przewodni XX edycji nie tylko nawiązuje do 180. rocznicy Powstania Krakowskiego, ale prowadzi nas znacznie dalej — przez historię miasta i polskie dążenia do wolności i niepodległości.
Historia nie zapisuje się tylko w bitwach i wielkiej polityce. Tworzą ją ludzie, miejsca i codzienne życie: uczeni i artyści, kupcy i rzemieślnicy, nauczyciele, uczniowie i mieszkańcy miasta.
W tym roku przeniesiemy się do Krakowa połowy XIX wieku, poznamy Wolne Miasto Kraków, wydarzenia 1846 roku i ich konsekwencje. Przekroczymy Wisłę, która była wtedy granicą dwóch państw. Sprawdzimy, jak po utracie wolności rozwijały się w Krakowie polski język, kultura, nauka i sztuka, a rzemiosło, handel i technika kształtowały codzienne życie miast po obu stronach rzeki.
Szukajcie, pytajcie, odkrywajcie. To, co zauważycie i zapamiętacie, 5 listopada może okazać się ważną wskazówką.
Wykłady wprowadzające
Od insurekcji kościuszkowskiej do 31 października 1918 i życie codzienne dawnego Krakowa
wykład · 23 min
Kraków – ostoją polskości
dr Piotr Hapanowicz, Muzeum KrakowaZalecany dla klas 4–6 i 7–8
Rozdziały
wykład · 8 min
Życie codzienne w dawnym Krakowie
dr Piotr Hapanowicz, Muzeum KrakowaZalecany dla klas 1–3 i 4–6
Rozdziały
Zaglądnijcie na Rynek Główny, posłuchajcie hejnału, pooglądajcie kamienice, zajrzyjcie na Kleparz i poszukajcie śladów dawnych zawodów.
Zachęcamy do odwiedzenia wystawy w Muzeum Krakowa „Kunszt i fach. Kraków rzemieślników” w Pałacu Krzysztofory — tam właśnie 5 listopada zaczyna się gra.
Teka uczestnika
Odkryj materiały, które pomogą zrozumieć czas, miejsce i ludzi. Zadajemy ważne pytania.
Stwórz swoją postać
Kim będziesz w Krakowie roku 1846? Ułóż postać, nadaj jej imię i zabierz kartę na grę.
Przygotowanie do misji
Materiały do lekcji przygotowujemy — pojawią się tutaj wkrótce.
Miejsca, które warto znać
Punkty kontrolne ogłaszamy w dniu gry, ale te adresy na pewno się przydadzą.
Siedziba Muzeum Krakowa i start gry. Tu drużyny odbierają karty zadań.
Miejsce przysięgi Kościuszki w 1794 roku i manifestacji z lutego 1846.
Katedra i groby królewskie. W XIX wieku to tutaj Kraków „pamięta” Polskę.
Miasto w mieście: rzemieślnicy, kupcy, dwie kultury pod jednym niebem.
Kilkadziesiąt kroków między dwoma państwami. Dziś w tym miejscu stoi kładka Bernatka i most Piłsudskiego.
Trójkątny plac pod kościołem św. Józefa. Centrum austriackiego miasta, które w 1915 roku połączy się z Krakowem.
Wskazówki dla nauczycieli
Stwórzcie swój własny historyczny styl! W ramach jubileuszowej akcji „Historia jest modna. Historia ma swój styl.” zachęcamy drużyny, aby 5 listopada wykorzystały elementy inspirowane Krakowem i Małopolską, XIX-wieczną modą, strojem ludowym, dawnym rzemiosłem i lokalną tradycją. Nie chodzi o historyczne przebranie — liczą się pomysł, kreatywność i ciekawy detal.
- Podzielcie klasę na zespoły przed Grą i wyznaczcie czteroosobową ekipę do testu.
- Obejrzyjcie razem wykłady. Zadania nagradzają rozumienie i łączenie faktów, nie zapamiętywanie dat.
- Przećwiczcie czytanie mapy. Gra korzysta z planu miasta, nie z nawigacji w telefonie.
- Klasy 1–3: zadania są narracyjne i ruchowe. Dobrym przygotowaniem będzie wspólny spacer po Rynku.
- Klasy 7–8: warto znać pojęcia „zabór”, „autonomia” i „Wolne Miasto” oraz umieć wyjaśnić, czym się różnią.
Pytania nauczycieli
Przygotowanie, zgłoszenia i dzień gry — w jednym miejscu.
Czy trzeba znać wszystkie daty z osi czasu?
Nie. Wystarczy rozumieć, dlaczego rok 1846 był ważny i co Kraków robił przez kolejne siedemdziesiąt lat. Zadania są o miejscach i ludziach, nie o datach.
Ile czasu zajmuje przygotowanie klasy?
Dwie lekcje: jedna na wykłady i rozmowę, druga na mapę i podział ról w zespołach.
Czy mogę zgłosić tylko część klasy?
Nie. W grze bierze udział cała klasa pod opieką nauczyciela. Udział nie zależy od zgody na wykorzystanie wizerunku — brak takiej zgody nie może być powodem odmowy udziału.
Czy możemy zgłosić drużynę złożoną z uczniów różnych klas?
Tak. Jeżeli w Grze nie może wziąć udziału jedna konkretna klasa, szkoła może zgłosić drużynę szkolną złożoną z uczniów różnych klas.
W formularzu zgłoszeniowym w polu „Klasa” należy wybrać opcję „Drużyna szkolna”, a w polu „Uwagi” wpisać, w jakim wieku są uczniowie tworzący drużynę lub do których klas uczęszczają. Dzięki temu będziemy mogli odpowiednio dopasować trasę i poziom trudności zadań do wieku uczestników.
Ile klas może zgłosić jedna szkoła?
Tyle, ile pomieszczą trasy — liczba miejsc jest ograniczona. Ostateczną listę klas ogłaszamy po 9 października; zasady kwalifikacji opisuje § 4 regulaminu.
Co zabrać na grę?
Wygodne buty, ciepłe ubranie, wodę i naładowany telefon opiekuna. Mapę, karty zadań i identyfikatory dostajecie na starcie; urządzenia do cyfrowego testu zapewnia organizator.
Czy nauczyciel może pomagać przy zadaniach?
Nauczyciel jest opiekunem, nie zawodnikiem. Pomaga technicznie i dba o bezpieczeństwo, ale nie podpowiada odpowiedzi. Samodzielność uczniów jest częścią oceny.
Jak wygląda test finałowy?
Po powrocie z trasy klasa dzieli się na kilkuosobowe zespoły i każdy rozwiązuje cyfrowy test na urządzeniach organizatora. Wynik klasy to średnia z zespołów, a rezultat końcowy w połowie pochodzi z gry w terenie, w połowie z testu.
Czy uczniowie ze szczególnymi potrzebami mogą wziąć udział?
Tak. Potrzebę dostosowania zaznaczcie w formularzu zgłoszeniowym — bez podawania diagnozy. Dobierzemy trasę i stacje, a w razie wątpliwości napiszcie do nas przed zapisami.
Czy materiały są dostępne w innych językach?
Przygotowujemy wybrane materiały po angielsku i ukraińsku. Zapotrzebowanie zaznacza się w formularzu zgłoszeniowym; zakres ogłaszamy przed grą.